دكتر كتايون خوشابي, نسترن توفيق
آسپرگر چيست؟
براي اولين بار در سال 1944 هانس آسپرگر (پزشك اتريشي) گزارشي در مورد كودكاني كه در ارتباط و تعاملات اجتماعي دچار مشكل بودند، منتشر كرد.
علائم خاص اين اختلال شامل مواردي چون:
فقدان همدردي باديگران، نقص يا عدم توانائي در برقراري ارتباط با همسالان، آسيب مشخص در استفاده از رفتارهاي غير كلامي نظير خيره شدن چشمي، حركات بدني و وضع اندامي عجيب، علائق، فعاليتها و يا رفتارهاي تكراري، مشغوليت شديد فكري در مسائل خاص و گاهي با اشيا مي باشد.
امروزه اختلال آسپرگر جزو اختلالات نافذ رشد است. اين اختلالات شامل موارد زير مي باشند:
اختلال اتيستيك: ارتباط، تعامل اجتماعي و بازي تخيلي بطور مشخص آسيب ديده است. علائق، فعاليتها و رفتارهاي تكراري ديده مي شود. اختلال معمولاٌ در سه سال اول زندگي شروع مي شود.
اختلال آسپرگر: با آسيب در تعاملات اجتماعي و وجود فعاليتها و علائق محدود مشخص مي شود. علائم باليني كلي كه نشان دهنده تاخير در زبان باشد وجود ندارد يعني در حقيقت مبتلايان مشكلات كمتري دارند. هوش طبيعي و يا بالاتر از طبيعي است.
اختلال رت: اختلال پيش رونده اي است كه فقط در دختران ديده مي شود. ابتدا دوره رشد طبيعي است ولي بعد مهارت هاي بدست آمده قبلي و استفاده هدف دار از دستها ازبين مي رود و بجاي آن حركات تكرار شونده دست ايجاد مي شود كه شروع آن بين سنين يك تا چهار سالگي است.
اختلال فروپاشنده دوران كودكي: رشد حداقل در دو سال اول زندگي طبيعي است. پس رفت جدي مهارتهايي كه قبلاٌ وجود داشته است مشاهده مي شود.
اختلال نافذ رشد غير اختصاصي: به تنهائي علائم مشخص هيچ يك از اختلالات بالا را ندارد و نمي توان آن را جزو يكي از طبقه بنديهاي فوق الذكر جاي داد. اين اختلال در پسران حدوداٌ چهار برابر شايع تر از دختران است. مبتلايان نوع خفيفي از علائم اتيسم را نشان مي دهند و معمولاٌ از نظر بهره هوشي طبيعي هستند.
تشخيص افتراقي اختلال آسپرگر از اتيسم:
ملاكهاي تشخيصي تقريباٌ مشابه اتيسم هستند يعني موارد مشابهي بين اين دو از نظر تعاملات اجتماعي، ارتباطات و دامنه فعاليتها و علائق وجود دارد. اما مشخصه اصلي افتراق اختلال اسپرگر از اتيسم عدم وجود تاخير مشخص در شروع تكلم و رشد زباني است. از طرف ديگر اين كودكان و نوجوانان از نظر مهارتهاي خود ياري و تعاملات اجتماعي مشكل جدي ندارند. آنها تمايل دارند باديگران ارتباط برقرار كرده صحبت نمايند اما تون كلام گاهي غيرآهنگين و يكنواخت است و گاهي آهنگين و پرسشي است. ژستهاي غير كلامي كه بيانگر احساسات دروني است، كمتر وجود دارد. از نظر توليد كلام ياخيلي زياد و يا كم صحبت مي كنند و طرز تكلم آنها عجيب و غريب به نظر مي آيد. از ضمير «من» كمتر استفاده كرده و بيشتر نام خود را به زبان مي آورند. مبتلايان در مورد درك مفاهيم طنز آميز و شوخي مشكل دارند.
در اختلال آسپرگر، رشد اوليه ( شامل رشد شناختي و زبان) ظاهراٌ طبيعي است اما كودك داراي علائق غير عادي است كه با حساسيت فراوان آنها را دنبال مي كند. در اين حالت كودك نقايص اجتماعي خود را هنگامي بروز مي دهد كه وارد مراحل پيش دبستاني مي شود و در معرض روابط با همسالان قرار مي گيرد.
سبب شناسي اختلال آسپرگر:
علت اصلي بروز اين اختلال ناشناخته است اما پژوهشگران مواردي چون عوامل ژنتيكي و مغزي را مطرح مي كنند.
درمان اختلال آسپرگر:
اختلال آسپرگر پيش آگهي بهتري از اتيسم دارد و در درمان آن از روشهاي مختلفي چون آموزش خانواده، تقويت مهارت هاي اجتماعي، دارو درماني و توانبخشي استفاده مي شود.
كودكان ناتوان حق دارند از تمامي امكانات زندگي برخوردار باشند.
بايد به اين كودكان بيشتر توجه شود...
ماده 23، بندهاي 1 و 2 كنوانسيون حقوق كودك